Θεραπεία
Διακοπή των ΜΣΑΦ και του σαλικυλικού, αποφυγή καφέ αλκοόλ, καπνού.
Έλκος 12δακτύλου:
Σε θετικό –HP (σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις), εξάλειψη-HP (θεραπεία μίας εβδομάδας με αναστολείς αντλίας πρωτονίων σε διπλή δόση (1×2), καθώς και αντιβιοτικά [αμοξυκιλίνη, κλαριθρομυκίνη, μετρονιδαζόλη – συνδυάζονται 2 από αυτά τα αντιβιοτικά].
Αρχικά [1] χορηγείται αμοξυκιλίνη + κλαριθρομυκίνη. Εναλλακτική λύση σε περίπτωση αλλεργίας στις πενικιλίνες αποτελεί η χορήγηση του συνδυασμού κλαριθρομυκίνης + μετρονιδαζόλης. Τέλος μπορεί να χορηγηθεί και ο συνδυασμός αμοξυκιλίνης + μετρονιδαζόλης, αλλά μετά από αντιβιόγραμμα).
Συχνά συνιστάται θεραπεία για τουλάχιστον μία (μέχρι 5) επιπλέον εβδομάδα (ες) μόνο με αναστολείς αντλίας πρωτονίων σε δόση 1×1, αφού έχει ολοκληρωθεί η θεραπεία μίας εβδομάδας με τη χορήγηση του τριπλού σχήματος.
Προτεινόμενο σχήμα (Επιλογή 1ου ή 2ου με διάρκεια 7 ημερών):
Σχήμα 1:
Αναστολέας αντλίας πρωτονίων (PPI)
Αμοξυκιλίνη p.o. 500 mg, 2×2
Κλαριθρομυκίνη p.o. 500 mg, 1×2
Σχήμα 2:
Αναστολέας αντλίας πρωτονίων (PPI)
Κλαριθρομυκίνη p.o. 500 mg, 1×2
Μετρονιδαζόλη p.o. 400 mg, 1×2.
Όσο αφορά τους αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI) μπορείτε να επιλέξετε ένα από τα παρακάτω σε δόση 1×2:
Εσομεπραζόλη 20 mg
Λανσοπραζόλη 30 mg
Ομεπραζόλη 20 mg
Παντοπραζόλη 40 mg
Ραμπεπραζόλη 20 mg.
Σε αρνητικό – HP, αναστολείς αντλίας πρωτονίων για 2 εβδομάδες.
Γαστρικό έλκος:
Αν θετικό -ΗP, εξάλειψη–HP σύμφωνα με τα παραπάνω και συνέχιση με αναστολέα αντλίας πρωτονίων για συνολικά 4 εβδομάδες.
Αν το HP– αρνητικό, θεραπεία για 4-8 εβδομάδες με αναστολέα αντλίας πρωτονίων, 20-40 mg ομεπραζόλης.
Πάντοτε επανέλεγχος με γαστροσκόπηση με εκτομή δείγματος.
Έλκος, που αιμορραγεί:
Πάντα επείγουσα παραπομπή σε χειρουργική κλινική για γαστροσκόπηση, παρεντερική διατροφή και αντιόξινα ενδοφλέβια καθώς, και δυνατότητα για τυχόν διενέργεια χειρουργικής πράξης.
Μετά από έλκος με αιμορραγία επανεκτιμήστε την εξάλειψη με μη επεμβατική διαγνωστική – HP.
Δοκιμασία ανίχνευσης αντιγόνου στα κόπρανα γίνεται 4 εβδομάδες μετά από την εξάλειψη (υπάρχει δυσκολία στη δυνατότητα της δοκιμασίας εκπνοής και ο ορολογικός έλεγχος απαιτεί επιπλέον μία τιμή σύγκρισης για τον έλεγχο επανεκτίμησης μετά από 6 και 12 μήνες).
Οι ενδείξεις για εξάλειψη του HP είναι η διαπίστωση ύπαρξης λοίμωξης από HP, καθώς και νόσος του έλκους, υπερτροφική γαστρίτιδα σώματος με ιστολογική επιβεβαίωση και το ασυνήθιστο λέμφωμα-MALT.
Χρειάζεται να εξετάζεται το ενδεχόμενο της εξάλειψης του HP σε μακροχρόνια θεραπευτική χορήγηση ΜΣΑΦ, γιατί και τα δύο αποτελούν παράγοντες κινδύνου για τη δημιουργία έλκους.
Όταν χρειάζεται έλεγχος μετά από τη θεραπεία εκρίζωσης HP (δοκιμασία ανίχνευσης αντιγόνου HP στα κόπρανα), η εξέταση του δείγματος κοπράνων να γίνεται, αφού έχει περάσει τουλάχιστον 1 μήνας από τη λήξη της θεραπείας. Ορολογικός έλεγχος 3-6 εβδομάδες μετά από την ολοκλήρωση της θεραπείας εκρίζωσης.
Η δυσπεψία δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση ένδειξη εξάλειψης –HP ούτε επίσης το σύνδρομο γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ή το θετικό αποτέλεσμα της εξέτασης για HP, όταν το άτομο είναι ασυμπτωματικό.
Σε υποτροπή μετά από την προσπάθεια εξάλειψης, νέα γαστροσκόπηση με καλλιέργεια, καθώς και εκτίμηση της ανθεκτικότητας του βακτηριδίου –HP (ανθεκτικότητα σε αντιβιοτικά;).
Ως προφύλαξη μπορείτε να εξετάσετε το ενδεχόμενο χορήγησης αναστολέων αντλίας πρωτονίων σε ασθενείς, οι οποίοι πρωτύτερα είχαν νοσήσει από έλκος σε προηγούμενη θεραπεία με χαμηλή δόση σκευάσματος ASA ή ΜΣΑΦ.
Σκεφτείτε επίσης αυτό το ενδεχόμενο σε ασθενή, που χρειάζεται θεραπεία με ASA ή ΜΣΑΦ και δεν είχε εκδηλώσει έλκος, αλλά διαθέτει τους παράγοντες κινδύνου για λήψη γαστροπροστασίας (π.χ. ηλικιωμένους ασθενείς, ταυτόχρονη θεραπεία με κορτιζόνη από το στόμα).
Ο κίνδυνος για έλκος αυξάνεται με την αύξηση της ηλικίας και επιπλέον σε θεραπεία με SSRI.
Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων λαμβάνονται με το πρωινό γεύμα για βέλτιστο αποτέλεσμα.
Σε μακροχρόνια λήψη μπορεί να εκδηλωθούν ενοχλήσεις από τη διακοπή του φαρμάκου.
Η διακοπή του γίνεται σταδιακά σε διάρκεια 4 εβδομάδων.
Αυξημένοι κίνδυνοι/μειονεκτήματα από τη χορήγηση PPI:
Προσοχή σε πιθανή έλλειψη-Β12, σιδηροπενία (μειώνεται η βιοδιαθεσιμότητα του σιδήρου με τη λήψη τροφής), υπασβεστιαιμία (σε μακροχρόνια χορήγηση μπορεί να οδηγήσει σε 2παθή υπερπαραθυρεοειδισμό με συνέπεια οστεοπόρωση) & υπομαγνησιαιμία.
Επιπλέον υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης πνευμονίας της κοινότητας (τόσο σε ενήλικες, όσο και σε παιδιά), λοιμώξεων εντέρου (βλέπε παρακάτω) και αντίστοιχα καταγμάτων.
Σκευάσματα, που μειώνουν την οξύτητα του γαστρικού υγρού αυξάνουν 3 φορές τον κίνδυνο εκδήλωσης βακτηριακής αιτιολογίας διάρροιας. Ο κίνδυνος εκδήλωσης λοίμωξης από Campylobacter, Clostridioides (Clostridium) difficile & Salmonella αυξάνεται αξιοσημείωτα μετά από λήψη PPI.
Μετά από συστηματική λήψη τους για διάρκεια τουλάχιστον 4 εβδομάδων μπορεί να ανιχνευτούν στο γαστρικό υγρό τα ακόλουθα βακτηρίδια: Candida ablicans, E.coli, S.aureus.
