Θεραπεία
Η οξεία βρογχίτιδα αποτελεί μία αυτοϊώμενη νόσο, στην οποία ο βήχας συνήθως υποχωρεί μετά από τρεις εβδομάδες, αλλά μπορεί και να διαρκέσει διπλάσιο χρονικό διάστημα.
Η λήψη αντιβιοτικών δε θεωρείται ότι χρησιμεύει σε κάτι, ανεξάρτητα από το αν η αιτία είναι ως συνήθως ιός ή μυκόπλασμα. Ενημερώστε τον ασθενή ότι πρόκειται για ‘‘κρυολόγημα των αεροφόρων οδών’’.
Τα έγχρωμα πτύελα δεν αποτελούν ένδειξη χορήγησης αντιβιοτικών.
Διακοπή καπνίσματος! Σε συμπτωματολογία απόφραξης η χορήγηση β-διεγερτών + ενδεχομένως στεροειδές σε βήχα μεγάλης χρονικής διάρκειας/συριγμό αεραγωγών μειώνουν την υπερευερεθιστότητα των αεραγωγών.
Να εξετάζεται η αναγκαιότητα χορήγησης αντιβιοτικών κυρίως σε ασθενείς, στους οποίους παρατείνονται τα συμπτώματα ή με πιο σοβαρές υποκείμενες νόσους (καρδιακή ανεπάρκεια, άλλη πιο σοβαρή και χρόνια νόσο, χορήγηση στεροειδούς από το στόμα, όπως και σε ηλικιωμένους > 80 ετών).
Σε [1] παράταση συμπτωμάτων πάνω από 7-10 ημέρες σε άρρωστο < 40-50 ετών και χωρίς βασική νόσο θεωρείται ως αιτία της λοίμωξης μυκόπλασμα ή χλαμύδια και τότε χορηγείται ερυθρομυκίνη 250-500 mg x4 /24ωρο ή μία από τις νεότερες μακρολίδες, ροξιθρομυκίνη 150 mg x2 / 24ωρο ή κλαριθρομυκίνη 500 mg x2 / 24ωρο.
Σε ξηρό βήχα: Αντιβηχικό-αποχρεμπτικό για λήψη κυρίως το βράδυ. Σε παραγωγικό βήχα συνιστάται άφθονη λήψη υγρών. Η χρησιμότητα των “βλεννολυτικών φαρμάκων” δεν είναι τεκμηριωμένη.
Σε υποψία πνευμονίας (CRP > 50 μετά από 1 εβδομάδα, ταχύπνοια > 20/λεπτό και/ή ταχυκαρδία > 120/λεπτό) χορηγούνται αντιβιοτικά.
Σε ασθενείς με ενδιάμεσες μορφές (“οξεία βρογχίτιδα, που μοιάζει με πνευμονία”) και CRP>50 χορηγούνται αντιβιοτικά.
Αν η CRP είναι 20-50 και δεν έχει επηρεαστεί η γενική κατάσταση του ασθενή, συνιστάται αναμονή και επανεκτίμηση σε επιδείνωση των συμπτωμάτων/επίδραση στη γενική κατάσταση.
Ενήλικες
[2],[3]
(βλέπε και στο υποκεφάλαιο της πνευμονίας):
Όταν το τελευταίο 3μηνο δε χορηγήθηκαν καθόλου αντιβιοτικά → Αμοξυκιλίνη +/- μακρολίδη (αζιθρομυκίνη, κλαριθρομυκίνη).
Όταν το τελευταίο 3μηνο χορηγήθηκαν αντιβιοτικά → Αμοξυκιλίνη +/- μακρολίδη ή ‘’αναπνευστική’’ (δηλαδή, που δρα στο αναπνευστικό) κινολόνη (μοξιφλοξασίνη, λεβοφλοξασίνη).
Τα θεραπευτικά σχήματα, που αναφέρονται εδώ, χορηγούνται με τη σειρά, που παρατίθενται.
Κάλυψη από τυχόν άτυπα μικρόβια (όπως π.χ. Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae/TWAR, Legionella) προσφέρει η προσθήκη της μακρολίδης.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Επειδή υπάρχει ανθεκτικότητα στον πνευμονιόκοκκο, καλό είναι να αποφεύγεται η χορήγηση κεφαλοσπορινών 1ης και 2ης γενιάς και κεφιξίμης 3ης γενιάς.
Αμινοπενικιλίνες
Αμοξυκιλίνη 1g x4 για 7-10 ημέρες
Αμοξυκιλίνη/κλαβουλανικό 2g x2 για 7-10 ημέρες.
Νεότερες μακρολίδες
Αζιθρομυκίνη 500 mg x1, για 5 ημέρες
Κλαριθρομυκίνη 500 mg x1, για 7-10 ημέρες ή
Κλαριθρομυκίνη μακράς δράσης 1000 mg x1, για 7-10 ημέρες.
Κινολόνες ‘’αναπνευστικές’’
Λεβοφλοξασίνη 750 mg x1 για 7-10 ημέρες ή
500 mg x1 για 7-14 ημέρες
Μοξιφλοξασίνη 400 mg x1 για 10 ημέρες.
Καλό είναι να έχετε υπόψη σας και τα παρακάτω:
Σε αλλεργία στην αμοξυκιλίνη ή σε θεραπευτική αστοχία μπορείτε να χορηγήσετε μακρολίδες.
Επίσης σε ανεπαρκές αποτέλεσμα χορηγείται αμοξυκιλίνη/κλαβουλανικό ή μία κινολόνη.
Επανέλεγχος μετά από περίπου 6 εβδομάδες.
Σε παιδιά με ανεπηρέαστη γενική κατάσταση (εκτός του βήχα και ίσως του πυρετού) συνιστάται επανέλεγχος, αν επηρεαστεί η γενική κατάσταση, δυσχέρεια στη λήψη υγρών ή σε επιδείνωση των συμπτωμάτων του αναπνευστικού.
Σε παιδιά με επηρεασμένη γενική κατάσταση (καταβλημένα) με φυσιολογική ούρηση και λήψη υγρών μπαίνει η υποψία της πνευμονίας. Συχνά ταχύπνοια (παιδιά < 1 έτους 30-50 αναπνοές/λεπτό, μεγαλύτερα παιδιά 30-40/λεπτό). Αν η CRP > 80, χορηγούνται αντιβιοτικά, αν CRP < 10, να περιμένετε. Σε ενδιάμεσες τιμές συνιστάται συνεχής αναμονή με προσεκτική παρακολούθηση και παρότρυνση για επανεκτίμηση σε επιδείνωση. Ίσως χρειαστεί επανέλεγχος μετά από δύο 24ωρα.
Η εκτίμηση παιδιών < 6 μηνών πρέπει να γίνεται μαζί με παιδίατρο.
Παιδιά με σοβαρή μεταβολή της γενικής κατάστασης (νωθρότητα) με μειωμένη ούρηση και λήψη υγρών παραπέμπονται σε παιδιατρική κλινική. Συχνά παρουσιάζουν ταχύπνοια (>50/λεπτό για παιδιά < 1 έτους, >40/λεπτό για παιδιά > 1 έτους) και εισολκές του θωρακικού τοιχώματος.
Σε παιδιά, στα οποία μπαίνει η διάγνωση της πνευμονίας και χρειάζονται αντιβιοτικά, χορηγείται (βλέπε και στο υποκεφάλαιο της πνευμονίας) [3]:
* Σε μικρά παιδιά (4μηνών – 4 ετών) με ήπια συμπτώματα και πιθανή ιογενή λοίμωξη δε χρειάζεται να χορηγούνται αντιβιοτικά.
* Σε παιδιά < 5 ετών → 1ης εκλογής αμοξυκιλίνη.
* Σε παιδιά ≥ 5 ετών → 1ης εκλογής μακρολίδη.
* Αν θεωρείται ως πιθανή αιτία ο πνευμονιόκοκκος (από το ιστορικό, τα κλινικά και τα ακτινολογικά ευρήματα), χορηγείται αμοξυκιλίνη ή πενικιλίνη ή αμοξυκιλίνη/κλαβουλανικό οξύ ή κλινδαμυκίνη.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Καλό είναι να θυμάστε ότι αυξάνεται η αντοχή του πνευμονιοκόκκου στα αντιβιοτικά.
Σε αλλεργία στην πενικιλίνη και πιο σοβαρά συμπτώματα (βλέπε το υποκεφάλαιο Αλλεργία στην πενικιλίνη) επιλέγεται η χορήγηση μακρολίδων ή κλινδαμυκίνη.
Σε υποψία μυκοπλάσματος χορήγηση μίας από τις νεότερες μακρολίδες [2].
Σε μικρά παιδιά χορηγούνται, αν κριθεί απαραίτητο, βρογχοδιασταλτικά φάρμακα, όπως σαλβουταμόλη ως σιρόπι. Πιο μεγάλα παιδιά μπορούν να κάνουν εισπνοές με αεροθάλαμο ή νεφελοποιητή.
Εμβάθυνση:
http://www.loimoxeis.gr/
https://www.eof.gr/web/guest Επιλέξτε από το μενού > Ανθρώπινα, μετά > Ανακοινώσεις προς επαγγελματίες και τέλος > Έκδοση ΕΟΦ 2014 (06.05.2014).
Φαρμακευτική αγωγή
Αντιβηχικά
Αντιβιοτικά
Αζιθρομυκίνη.
Αμοξυκιλίνη.
Αμοξυκιλίνη/Κλαβουλανικό οξύ.
Ερυθρομυκίνη.
Κλαριθρομυκίνη.
Λεβοφλοξασίνη.
Μοξιφλοξασίνη.
Ροξιθρομυκίνη.
β2-διέγερτες
Σαλβουταμόλη.
Τερβουταλίνη.
Εισπνεόμενα στεροειδή
Βουδεσονίδη.
Εισπνεόμενα στεροειδή + β2-διεγέρτες
Φλουτικαζόνη + Σαλμετερόλη.
Βουδεσονίδη + Φορμοτερόλη.
[1] Αντιμικροβιακά φάρμακα & κλινική προσέγγιση των λοιμώξεων. Ν.Ι.Λεγάκη, Γ.Ε.Χαλεβελάκη, Α.Η.Περόγαμβρου, 3η έκδοση 2008. Εκδόσεις Πασχαλίδη.
[2] Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διάγνωση και τη Θεραπεία των Λοιμώξεων, Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, ΚΕΕΛΠΝΟ, Έκδοση 2015.
[3] ‘’Οι λοιμώξεις στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και η θεραπεία τους’’, ΕΟΦ, 2014.
