Βλέπε επίσης τις επικεφαλίδες Οστεοπόρωση και έλλειψη βιταμίνης D.
Ορισμός
Ραχίτιδα – ‘’αγγλική νόσος’’ σε παιδιά εξασθένηση του οστίτη οστού ως επακόλουθο της έλλειψης βιταμίνης-D.
Οδηγεί σε ελλιπή εναπόθεση ασβεστίου στον αναπτυσσόμενο σκελετό, ο οποίος παρουσιάζει ευθραυστότητα και παραμόρφωση.
Στην οστεομαλάκυνση των ενήλικων ατόμων από έλλειψη βιταμίνης D τα οστά παρουσιάζουν μαλάκυνση.
25-ΟΗ-βιταμίνη D-ορ.:
0-25 nmol/L = Έλλειψη
25-50 = Ανεπάρκεια
50-75 = επαρκές επίπεδο.
Σε πολλές περιπτώσεις με αναπτυγμένη ραχίτιδα/οστεομαλάκυνση η τιμή πέφτει μέχρι τα 10nmol/L.
Αιτίες
Έλλειψη βιταμίνης D εξαιτίας μεταβολικών, -νεφρικών, -ηπατικών, -εντερικών νοσημάτων.
Μονόπλευρη διατροφή, ελλιπής έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.
Συμπτώματα
Ραχίτιδα:
Παραμόρφωση του μαλακού σκελετού, συσπάσεις, μειωμένη ανάπτυξη δοντιών, απώλεια ενεργητικότητας.
Οστεομαλάκυνση:
Συμμετρικοί μυοσκελετικοί πόνοι / μυϊκή αδυναμία, συσπάσεις, απώλεια ενεργητικότητας, κίνδυνος καταγμάτων.
Διαφορική Διάγνωση
Ινομυαλγία, υποθυρεοειδισμός, οστεοπόρωση (στην οστεοπόρωση ο καταβολισμός του οστίτη ιστού υπερβαίνει την ικανότητα παραγωγής νέου οστού από τον οργανισμό, με την οποία αντισταθμίζεται ο καταβολισμός. Η οστεομαλάκυνση προκαλείται από την έλλειψη ασβεστίου και φωσφόρου εξαιτίας έλλειψης βιταμίνης D).
Διερεύνηση
25-ΟΗ-βιταμίνη D-ορ, Ca-ορ, ιονισμένο Ca-ορ, φώσφορος, PTH-ορ, ALP. (Yπασβεστιαιμία, υποφωσφαταιμία, υψηλή ALP, δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός).
Διερεύνηση των αιτίων της έλλειψης βιταμίνης D. Νοσήματα μεταβολικά, -νεφρών, -ήπατος, -εντέρου.
Α/α έλεγχος, ίσως βιοψίες (αποτελεί αρμοδιότητα ενδοκρινολόγου).
Θεραπεία
Κατά της βασικής αιτίας με θεραπευτική χορήγηση ασβεστίου και βιταμίνης-D. Χολεκαλσιφερόλη 2400-3200 IU (60-80 μg) / ημέρα για 3-4 μήνες.
Μετά 800-1600 IU (20-40 μg) / ημέρα ανάλογα με το επίπεδο της 25-ΟΗ-βιταμίνης D-ορ.
Αν πρόκειται για θεραπεία υποπαραθυρεοειδισμού, χορηγούνται συγκεντρώσεις αναλόγων-βιταμίνης D (άλφα-καλσιφερόλη ή καλσιτριόλη).
Εμβάθυνση:
www.shef.ac.uk/FRAX (Μοντέλο εκτίμησης 10-ετούς κινδύνου οστοπορωτικού κατάγματος).
Φαρμακευτική αγωγή
Ασβέστιο
Δισκία 500 mg.
Ασβέστιο + βιταμίνη-D
Δισκία 500mg/200 IU | Δισκία 500mg/400 IU | Δισκία 500mg/800 IU.
Δενοσουμάμπη
Δενοσουμάμπη: Ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη σύριγγα (ενίεται υποδόρια κάθε 6ο μήνα).
Διφωσφονικά
Αλενδρονικό οξύ: Δισκία για εβδομαδιαία χορήγηση.
Αλενδρονικό οξύ + βιταμίνη D: Δισκία για εβδομαδιαία χορήγηση.
Ζολεδρονικό οξύ: Διάλυμα για έγχυση (1 φορά/χρόνο).
Ρισεδρονικό οξύ: Δισκία για εβδομαδιαία χορήγηση.
D-βιταμίνη
Βιταμίνη D: Δισκία 400 IU (δε χρειάζεται συνταγή).
D-βιταμίνη. Χολεκαλσιφερόλη (D3)
Δισκία 400 IU.
Δισκία 800 IU ή 2.000 IU.
Σταγόνες 20.000 IU/mL.
Σταγόνες 80 IU/σταγόνα.
Παραθορμόνη
Τεριπαρίδη: Προγεμισμένη πένα.
