Βλέπε και το υποκεφάλαιο Υπερθυρεοειδισμός και αντίστοιχα Υποθυρεοειδισμός στο παρόν κεφάλαιο.
Ορισμός
Αύξηση του μεγέθους του θυρεοειδούς αδένα. Ο όρος ‘‘βρογχοκήλη’‘ δεν αναφέρεται στη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα (στην καθομιλουμένη ερμηνεύεται ως ‘‘βρογχοκήλη’‘, θυρεοτοξίκωση/’’τοξική βρογχοκήλη’‘).
Διάφορες μορφές βρογχοκήλης:
Διάχυτη μη-τοξική βρογχοκήλη, η οποία συνήθως εξελίσσεται σε Πολυοζώδη μη-τοξική βρογχοκήλη (συνώνυμα είναι η Πολυοζώδης βρογχοκήλη, η Οζώδης βρογχοκήλη και αντίστοιχα η Αδενωματώδης βρογχοκήλη) και μερικές φορές στην πιο εξελιγμένη Πολυοζώδη τοξική βρογχοκήλη: συνώνυμο της οποίας είναι η Τοξική οζώδης βρογχοκήλη.
Χρόνια αυτοάνοση βρογχοκήλη:
Συνώνυμα είναι η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα με βρογχοκήλη ή η νόσος Hashimoto.
Νόσος του Graves:
Συνώνυμα είναι η νόσος Basedow, η διάχυτη τοξική βρογχοκήλη.
Υποξεία θυρεοειδίτιδα:
Συνώνυμο της θυρεοειδίτιδας de Quervain.
Η Οξεία πυώδης θυρεοειδίτιδα, όπως και η θυρεοειδίτιδα Riedels είναι σπάνιες.
Αιτίες
Η έλλειψη ιωδίου είναι γενικά η πιο σημαντική αιτία της διάχυτης μη-τοξικής βρογχοκήλης (πολύ σπάνια αιτία μεταξύ ατόμων, που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα [και τη Σουηδία], όπου το αλάτι είναι εμπλουτισμένο με ιώδιο).
Η διάχυτη μη-τοξική βρογχοκήλη, καθώς και η πολυοζώδης μη-τοξική βρογχοκήλη, εμφανίζονται πολύ συχνά ακόμη και σε περιοχές με ικανοποητική πρόσβαση σε ιώδιο.
Δεν έχει γίνει γνωστή ακόμη η αιτία αυτής της υπερπλασίας του θυλακιώδους επιθηλίου.
Σε ορισμένους ίσως να εμπλέκεται η κληρονομικότητα.
Βρογχοκηλογόνες ουσίες, όπως το λίθιο (περίπου ο ένας στους δύο ασθενείς προσβάλλεται από βρογχοκήλη) και η αμιοδαρόνη (η τελευταία μπορεί να προκαλέσει τόσο υποθυρεοειδισμό, όσο και θυρεοτοξίκωση μήνες ή και χρόνια μετά από την έναρξη της θεραπευτικής της χορήγησης).
Η χορήγηση οιστρογόνων από το στόμα οδηγεί συχνά στην ανάγκη χορήγησης μεγαλύτερων δόσεων λεβοθυροξίνης σε γυναίκες, που τη λαμβάνουν ήδη.
Η νόσος Graves είναι ανοσολογικής φύσεως.
Η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα εξαιτίας αυτοάνοσης ενεργοποίησης μπορεί μεταξύ άλλων να εκλύεται από θεραπεία με ιντερφερόνη.
Η υποξεία θυρεοειδίτιδα παρουσιάζεται συχνά 1-2 εβδομάδες μετά από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού.
Υπάρχει η υποψία για ιολογικής φύσεως αιτιολογία, η αιτία όμως δεν έχει διευκρινιστεί.
Ο καρκίνος μπορεί να προκαλέσει βρογχοκήλη.
Συμπτώματα
Αίσθημα διόγκωσης στο λαιμό, όζοι, ευαισθησία ή άλγος εξαιτίας φλεγμονής ή αιμορραγίας σε ένα θυλάκιο, δυσχέρειες κατάποσης εξαιτίας ενδοθωρακικής βρογχοκήλης (ιδιαίτερα κατά τις νυκτερινές ώρες – πιο σπάνια συριγμός).
Το αίσθημα κόμπου στο λαιμό συνήθως δεν αποτελεί σύμπτωμα βρογχοκήλης.
Διάχυτη μη-τοξική βρογχοκήλη:
Πολύ συνηθισμένη.
Έναρξη στην εφηβική ηλικία (συχνά έχει προηγηθεί βρογχοκήλη) ή σε κύηση.
Η υπερπλασία του θυλακιώδους επιθηλίου, το οποίο με τον καιρό γίνεται εντοπισμένο ή μονόπλευρο.
Οι εντοπισμένες νεκρώσεις προκαλούν πολυοζώδη εξέλιξη (‘‘Οζώδη βρογχοκήλη’‘) και όχι σπάνια αποκτούν αυτόνομη λειτουργία με υπερθυρεοειδισμό.
Η οζώδης βρογχοκήλη συνήθως είναι καλοήθης, αλλά μπορεί να δημιουργηθεί καρκίνος.
Ξαφνική αύξηση του μεγέθους αποτελεί συνήθως αιμορραγία κύστης.
Άλλη πιθανότητα είναι η εμφάνιση ταχέως αυξανόμενου όγκου.
Χρόνια αυτοάνοση βρογχοκήλη (νόσος Hashimoto):
Αρχικά βρογχοκήλη, ο θυρεοειδής αδένας σιγά-σιγά ατροφεί.
Βλέπε το υποκεφάλαιο Υποθυρεοειδισμός.
Νόσος Graves:
Διάχυτη βρογχοκήλη (είναι φυσιολογικού μεγέθους και χωρίς ψηλαφητό αδένα).
Η πιο συνηθισμένη αιτία υπερθυρεοειδισμού σε νέα άτομα με τυπικά θυρεοτοξικά συμπτώματα
(βλέπε το υποκεφάλαιο Υπερθυρεοειδισμός).
Συχνά οφθαλμοπάθεια.
Υποξεία θυρεοειδίτιδα (νόσος de Quervain):
Ευαισθησία/ πόνος στο λαιμό.
Ψηλαφητική ευαισθησία, συχνά εντοπισμένη.
Συχνά απελευθέρωση θυρεοειδικών ορμονών, αρχικά αυξημένη ΤΚΕ, πυρετός.
Μυαλγίες, κεφαλαλγίες, αίσθημα νόσησης, σχεδόν πάντα η νόσος υποχωρεί αυτόματα μέσα σε εβδομάδες – μήνες.
Στην οξεία πυώδη θυρεοειδίτιδα, όπως και τη θυρεοειδίτιδα Riedels, ο θυρεοειδής είναι σκληρός σαν πέτρα.
Σπάνια νοσήματα.
