Αιτία
Μόλυνση από Chlamydia pneumoniae (άλλη ονομασία είναι Chlamydophila pneumoniae) διαμέσου σταγονιδίων (βήχα) ή μετά από επαφή, συχνά μετάδοση στο οικογενειακό περιβάλλον.
Πρόκειται για ενδοκυττάρια βακτηρίδια.
Είναι συνηθισμένο το να έχουν νοσήσει ήδη τα μικρά παιδιά.
Ο όρος TWAR αποτελεί εναλλακτική ονομασία και αποτελεί τα αρχικά των λέξεων: Taiwan Acute Respiratory Disease.
Συμπτώματα
Συχνά πρόκειται για λοίμωξη, που αφορά τις άνω αεροφόρες οδούς ιδιαίτερα σε παιδιά. Χρόνος επώασης περίπου 3 εβδομάδες.
Εκδηλώσεις, που ξεκινούν από ασυμπτωματική μορφή μέχρι βαριά λοίμωξη.
Αρχικά τα συμπτώματα μοιάζουν με συμπτώματα ιογενούς λοίμωξης. Μπορεί να προσβάλλει όλα τα τμήματα του αναπνευστικού.
Είναι τυπική περίπτωση ένας νεαρός ή νεότερος ενήλικος να προσέρχεται στο ιατρείο λόγω “κρυολογήματος”, που δεν υποχωρεί ή που υποτροπιάζει επανειλημμένα.
Ποικίλη κλινική εικόνα:
Πονόλαιμος, βλέννα στις άνω αεροφόρες οδούς με επαναλαμβανόμενο ξερόβηχα, παραγωγικός βήχας, που διαρκεί μακρό χρονικό διάστημα, αίσθημα βουλωμένου αυτιού, βάρος στο στήθος [τυπική ενόχληση], ηπιότερη πνευμονία, κεφαλαλγία, ίλιγγος, μυαλγία- αρθραλγία, αύξηση παλμού στη φυσική προσπάθεια, αίσθημα κόπωσης με συνοδή εικόνα καταβολής/ ευερεθιστότητας.
Μπορεί να προκαλέσει την έκλυση κρυφού άσθματος, καθώς και έξαρση ΧΑΠ.
Είναι άγνωστο το αν το βακτηρίδιο μπορεί να προκαλέσει χρόνιο άσθμα.
Γενικά η εξέλιξη είναι ήπια με αυτόματη ίαση, αλλά μπορεί να διαρκέσει για μήνες.
Μπορεί να ερμηνευτεί λανθασμένα ως “εφηβική συμπεριφορά” (κοιμάται εύκολα και πολύ, ελαττωμένη επίδοση στο σχολείο, απάθεια, ευερεθιστότητα) ή σύνδρομο χρόνιας κόπωσης ή πνευματική κόπωση!
Διερεύνηση
Είναι δυσχερής/ αδύνατη η διαφοροδιάγνωση από άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις.
Ενδεχομένως να ανιχνευτεί Chlamydia pneumoniae διαμέσου τεχνικής-PCR (απευθείας απόξεση κυττάρων από το φάρυγγα ή το ρινικό βλεννογόνο) ή οροδιαγνωστική είτε αύξηση της IgM, που συνηγορεί για ενεργή λοίμωξη, η οποία ωστόσο παρατηρείται μόνο στην πρώτη νόσηση από Chlamydia pneumoniae είτε υψηλή πιθανότητα τετραπλάσιας αύξησης της IgG.
Εντούτοις η απάντηση των αντισωμάτων εμφανίζεται καθυστερημένα μετά από περίπου 6-8 εβδομάδες.
Χρειάζονται 2 εξετάσεις αίματος με μεσοδιάστημα 4-6 εβδομάδων.
Στην πράξη όμως ο εργαστηριακός έλεγχος δεν προσφέρει πολλά, αφού τα αποτελέσματα τους μπορεί να είναι ψευδώς αρνητικά.
Είναι πολύ συνηθισμένο για παιδιά < 5 ετών να μην αναπτύσσουν αντιβακτηριδιακά αντισώματα!
Παλιότερα θεωρούνταν ότι η IgA ήταν ένα καλός δείκτης παραμονής της λοίμωξης, αλλά προς το παρόν η ανάλυση αυτή δε διενεργείται.
Η καλλιέργεια προσφέρει ακόμη λιγότερες πληροφορίες.
Οι ΤΚΕ, CRP, λευκοκύτταρα συχνά παραμένουν εντελώς αμετάβλητα ή διαπιστώνεται μία ήπια μόνο αύξηση και τότε η ΤΚΕ αυξάνεται περισσότερο από τη CRP.
[1] Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διάγνωση και τη Θεραπεία των Λοιμώξεων,
Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, ΚΕΕΛΠΝΟ, Έκδοση 2015.
Θεραπεία
Η πλειονότητα των οξέων λοιμώξεων δεν απαιτεί θεραπεία.
Όταν η εξέλιξη διαρκεί μακρό χρονικό διάστημα ( > 6 εβδομάδες ), μπορεί, αφού έχει μπει η διάγνωση, να αντιμετωπιστεί με χορήγηση αντιβιοτικού.
Ενήλικες [1]:
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΦ (2014) οι νεότερες μακρολίδες προσφέρουν κάλυψη από Chlamydophila (chlamydia) pneumoniae.
Επιλογή (με βάση τη σειρά, που αναφέρονται):
Αζιθρομυκίνη, 500 mg x1 p.o. ή
κλαριθρομυκίνη 500 mg x2 p.o. ή
κλαριθρομυκίνη 1000 mg x1 p.o.για 7-10 ημέρες.
Παιδιά [1]:
Σε πνευμονία (το Chlamydophila pneumoniae συμπεριλαμβάνεται ως αιτία):
* Σε μικρά παιδιά (4μηνών – 4 ετών) με ήπια συμπτώματα και πιθανή ιογενή λοίμωξη δε χρειάζεται να χορηγούνται αντιβιοτικά.
* Σε παιδιά < 5 ετών → 1ης εκλογής αμοξυκιλίνη.
* Σε παιδιά ≥ 5 ετών → 1ης εκλογής μακρολίδη.
Φαρμακευτική αγωγή
Αντιβιοτικά
Αζιθρομυκίνη.
Αμοξυκιλίνη.
Κλαριθρομυκίνη.
[1] Οι λοιμώξεις στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και η θεραπεία τους, ΕΟΦ, 2014.